ริบบิ้นไว้อาลัย
ค่าไฟฟ้าทำไมแพง ส่องเหตุผลที่ค่าไฟฟ้าร้อนแรงยิ่งกว่าสภาพอากาศ

ค่าไฟฟ้าทำไมแพง ส่องเหตุผลที่ค่าไฟฟ้าร้อนแรงยิ่งกว่าสภาพอากาศ

ค่าไฟฟ้าทำไมแพง ส่องเหตุผลที่ค่าไฟฟ้าร้อนแรงยิ่งกว่าสภาพอากาศ

อ่านให้ฟัง
 

          ค่าไฟฟ้า เป็นอีกหนึ่งประเด็นที่มีการพูดถึงกันทุกปี หลังจากพบว่ายอดค่าไฟฟ้ามักจะแพงขึ้นโดยเฉพาะในช่วงหน้าร้อนซึ่งมีการใช้ไฟฟ้ามากกว่าช่วงอื่น ๆ หลายครอบครัวเห็นบิลค่าไฟฟ้าแล้วถึงกับต้องคิดหนัก เนื่องจากแพงขึ้นจนน่าตกใจ จนอดตั้งข้อสงสัยไม่ได้ว่าทำไมค่าไฟฟ้าถึงแพงขนาดนี้ 

          @จันทรา วุฒิสภาไทย ชวนทุกคนมาหาคำตอบถึงสาเหตุและวิธีแก้ปัญหาค่าไฟฟ้าแพง ติดตามได้จากบทความนี้ไปพร้อม ๆ กัน 


 



 
  องค์ประกอบของค่าไฟฟ้า มีอะไรบ้าง?  

 
          ปัจจุบันการคิดอัตราค่าไฟฟ้าในแต่ละเดือนจะประกอบด้วย 4 องค์ประกอบหลัก ได้แก่
          1. ค่าพลังงานไฟฟ้า (ค่าไฟฟ้าฐาน)
          ค่าพลังงานไฟฟ้า (ค่าไฟฟ้าฐาน) ซึ่งจะมีฐานการพิจารณาโครงสร้างค่าไฟฟ้าค่าเชื้อเพลิงและการรับซื้อไฟฟ้าตามนโยบายต่าง ๆ ค่าระบบส่งไฟฟ้า ค่าระบบจำหน่ายไฟฟ้าทุก ๆ 3-5 ปี และใน 3-5 ปี อาจจะมีการเปลี่ยนแปลงได้ ไม่ว่าจะเป็นการปรับขึ้นหรือลดราคาเชื้อเพลิงในการผลิตไฟฟ้าที่เกิดจากอัตราแลกเปลี่ยนกรณีการซื้อไฟฟ้าและการเปลี่ยนแปลงค่าซื้อไฟฟ้าจากเอกชน หรือเชื้อเพลิงจากต่างประเทศ เป็นต้น
          2. ค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft)
          ค่าไฟฟ้าผันแปร หรือ ค่าเอฟที (Ft) เป็นสูตรของการปรับอัตราค่าไฟฟ้าโดยอัตโนมัติ โดยจะมีการปรับเปลี่ยนเพิ่มขึ้นหรือลดลง ต้นทุนค่าใช้จ่ายด้านเชื้อเพลิงและค่าซื้อไฟฟ้า ซึ่งจะมีการพิจารณาค่าไฟฟ้าทุก ๆ 4 เดือน นำต้นทุนค่าไฟฟ้าผันแปรมาบวกและลบกับค่าไฟฟ้าฐาน เพื่อช่วยปรับปรุงค่าไฟฟ้าให้ทันต่อการเปลี่ยนแปลงจากต้นทุนจริง และเมื่อมีการนำมาคำนวณรวมกับค่าบริการของการไฟฟ้าฝ่ายจำหน่าย และรวมภาษีมูลค่าเพิ่ม จะได้เป็นค่าไฟฟ้าตามที่แจ้งไว้ในบิลค่าไฟฟ้านั่นเอง
          3. ค่าบริการรายเดือน
          ค่าบริการค่าไฟฟ้าเป็นต้นทุนในการอ่านและจดหน่วย การจัดทำและส่งบิลค่าไฟฟ้า ระบบรับชำระค่าไฟฟ้า และงานบริการลูกค้า โดยคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน หรือ กกพ. เป็นหน่วยงานกลาง ที่ได้รับมอบหมายในการกำกับดูแลกิจการไฟฟ้าและก๊าซธรรมชาติของประเทศไทย ซึ่งจะกำกับค่าบริการสูตรค่าไฟฟ้าให้เป็นไปตามนโยบายที่กำหนด โดยมีคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) เพื่อช่วยให้เกิดความเป็นธรรมต่อผู้ผลิตไฟฟ้าและผู้ใช้ไฟฟ้า 
          4. ภาษีมูลค่าเพิ่ม (ราคาค่าไฟเฉลี่ย)
          จะคิดในอัตราร้อยละ 7 ของค่าไฟฟ้าฐานและค่า Ft ซึ่งการไฟฟ้าจะเรียกเก็บจากผู้ใช้ไฟฟ้าเพื่อนำส่งให้กรมสรรพากรเป็นรายเดือน เพื่อรวมเป็นรายได้ของแผ่นดินต่อไป


 



 
  ค่าไฟฟ้าแพง เกิดจากสาเหตุใด?  

 
          หลายคนอาจสงสัยว่าทำไมค่าไฟฟ้าถึงแพงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ทั้ง ๆ ที่มีการใช้ไฟฟ้าในปริมาณที่เท่าเดิม สาเหตุเกิดจาก 4 ปัจจัยหลัก ๆ ดังนี้
          1. พฤติกรรมการใช้ไฟฟ้า

          เมื่อที่บ้านมีเครื่องใช้ไฟฟ้ามากขึ้น หรือมีการใช้ไฟฟ้าในปริมาณที่เพิ่มสูงขึ้น เพื่อให้เกิดความสะดวกสบายในการดำเนินชีวิตประจำวัน เช่น การเปิดเครื่องปรับอากาศในช่วงเวลาที่อากาศร้อนจัด การเปิดเครื่องฟอกอากาศ การซื้อเครื่องใช้ไฟฟ้าใหม่ภายในบ้าน การ work from home อาจส่งผลให้ค่าไฟฟ้าแพงขึ้นได้
          2. ค่า Ft สูงขึ้น
          เนื่องจากในช่วงต้นปี 2565 ได้มีการปรับขึ้นค่า Ft มาอย่างต่อเนื่อง โดยเริ่มขยับขึ้นเริ่มจาก 1.39 สตางค์ต่อหน่วย มาเป็น 24.77 สตางค์ต่อหน่วย และล่าสุดเมื่อวันที่ 26 มีนาคม 2568 คณะกรรมการกำกับกิจการพลังงานได้พิจารณาข้อเสนอให้ค่า Ft เป็นหน่วยละ 0.3672 บาท หรือ 36.72 สตางค์ (ยังไม่รวมภาษีมูลค่าเพิ่ม)
          3. เครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุด หรือมีไฟรั่ว
          การที่มีเครื่องใช้ไฟฟ้าชำรุด หรือ ไฟรั่ว เป็นอีกหนึ่งปัญหาใหญ่ที่ทำให้ค่าไฟฟ้าแพงขึ้นแบบไม่รู้ตัวและเป็นปัญหาที่ไม่ควรมองข้าม หากพบว่ามีค่าไฟฟ้าแพงขึ้นกว่าปกติ ให้ลองสังเกตเครื่องใช้ไฟฟ้าที่กินไฟสูง เช่น หม้อหุงข้าว เครื่องปรับอากาศ เตารีด เครื่องซักผ้า ว่าเกิดการชำรุดเสียหายหรือไม่ เพราะนอกจากจะเจอค่าไฟฟ้าที่แพงขึ้นแล้ว อาจเกิดอันตรายจากการถูกไฟฟ้าช็อตจนได้รับบาดเจ็บหรือเสียชีวิต อีกทั้งยังมีโอกาสเกิดไฟไหม้บ้านจนสร้างความเสียหายลุกลามเป็นวงกว้างอีกด้วย
          4. สภาพอากาศ
          อากาศที่ร้อนอบอ้าวเป็นอีกหนึ่งสาเหตุที่ทำให้ค่าไฟฟ้าพุ่งสูงขึ้นจนน่าตกใจ โดยเฉพาะในช่วงฤดูร้อนที่อากาศร้อนมากกว่าปกติ ทำให้มีการใช้เครื่องทำความเย็น อย่างตู้เย็นหรือเครื่องปรับอากาศอย่างหนัก จึงเป็นสาเหตุทำให้อัตราการใช้ไฟฟ้าของแต่ละบ้านสูง แม้ว่าจะมีจำนวนเครื่องใช้ไฟฟ้าและระยะเวลาใช้งานที่เท่าเดิม


 



 
ค่าไฟฟ้าแพงผิดปกติ ตรวจสอบได้อย่างไร?

 
          ค่าไฟฟ้าแพงขึ้นผิดปกติจริงไหมหรือคิดไปเองสามารถตรวจสอบได้ง่าย ๆ 5 ขั้นตอนดังนี้
          1. ตรวจสอบการจดหน่วยว่าจดผิดหรือไม่
          หากพบว่าค่าไฟแพงขึ้นกว่าปกติ ให้ลองสังเกตเลขมิเตอร์ว่าเลขครั้งก่อนน้อยกว่าครั้งหลังหรือไม่ จากนั้นถ่ายรูปไว้เป็นหลักฐาน หากการไฟฟ้ามีการจดหน่วยการใช้ไฟฟ้าผิดพลาดสามารถร้องเรียนกับการไฟฟ้าให้ตรวจสอบและทำการแก้ไขได้
          2. ตรวจสอบมิเตอร์ชำรุดหรือไม่
          หากตรวจสอบแล้วการไฟฟ้าไม่ได้จดหน่วยผิดพลาด แต่ค่าไฟก็ยังแพงผิดปกติให้ลองตรวจสอบว่ามิเตอร์มีความชำรุดเสียหายหรือไม่ ทำได้โดยการปิดเบรกเกอร์ ประมาณ 15 นาทีแล้วสังเกต หากพบว่ามิเตอร์ยังหมุนแสดงว่ามิเตอร์ชำรุด ให้รีบแจ้งกับการไฟฟ้าเพื่อทำการตรวจสอบต่อไป (แต่หากมิเตอร์ไม่หมุนแสดงว่าปกติ)
          3. ตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าในบ้านรั่วหรือไม่
          หากทำตามขั้นตอนที่ 1 - 2 แล้วยังไม่พบสาเหตุของค่าไฟฟ้าแพง ลองตรวจสอบอุปกรณ์ไฟฟ้าในบ้านว่ามีไฟรั่วหรือไม่ โดยการปิดเครื่องใช้ไฟฟ้าทั้งหมด แต่ไม่ต้องปิดเบรกเกอร์ จากนั้น ให้สังเกตหากพบว่ามิเตอร์หมุนอยู่แสดงว่ามีไฟฟ้าภายในบ้านรั่ว
          4. ตรวจสอบพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าตัวเอง
          ต้องยอมรับว่าในปัจจุบันโลกร้อนมากขึ้น ทำให้ต้องหาหลาย ๆ วิธี มาคลายร้อน และวิธีที่ได้รับความนิยมเป็นอันดับ 1 เลยก็คือการเปิดเครื่องปรับอากาศ ดังนั้น หากไม่พบความผิดปกติในข้อ 1 - 3 แนะนำให้สำรวจพฤติกรรมการใช้ไฟฟ้าของตัวเอง เช่น มีการเปิดเครื่องปรับอากาศตลอดเวลาหรือไม่
          5. แจ้งการไฟฟ้าให้ตรวจสอบ
          หากลองตรวจสอบมาทุกข้อแล้วยังไม่พบสาเหตุของค่าไฟฟ้าแพง สามารถเขียนคำร้องเพื่อให้การไฟฟ้าตรวจสอบมิเตอร์ได้ โดยหลังจากการทำเรื่องจะมีเจ้าหน้าที่ของการไฟฟ้าเข้ามาเทียบมิเตอร์ หากผิดปกติจริงทางการไฟฟ้าจะทำการปรับปรุงค่าไฟฟ้าให้ใหม่โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย แต่หากไม่พบความผิดปกติจะต้องเสียค่าบริการตรวจสอบ

 




ค่าไฟฟ้าแพงผิดปกติ สามารถร้องเรียนได้ที่ไหนได้บ้าง?

 
          สำหรับประชาชนที่มีปัญหาค่าไฟฟ้าแพงผิดปกติ สามารถร้องเรียนได้ที่
         
กรุงเทพฯ และปริมณฑล แจ้งเรื่องผ่านการไฟฟ้านครหลวง (กฟน.) เว็บไซต์ https://www.mea.or.th และ Call Center เบอร์โทรศัพท์ 1130
         
จังหวัดอื่น ๆ แจ้งเรื่องผ่านการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค (กฟภ.) เว็บไซต์ https://complaint.pea.co.th และ Call Center เบอร์โทรศัพท์ 1129
 



 
วิธีลดและแก้ปัญหาค่าไฟฟ้าแพง ทำอย่างไรได้บ้าง?

 
          ♦ ถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าหลังใช้งานทุกครั้ง 
          การถอดปลั๊กเครื่องใช้ไฟฟ้าหลังการใช้งานทุกครั้ง เป็นอีกหนึ่งวิธีที่สามารถลดค่าไฟฟ้าได้ เนื่องจากการเสียบปลั๊กทิ้งไว้อาจยังมีกระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้อยู่ ดังนั้น หลังปิดสวิตช์เครื่องใช้ไฟฟ้าควรถอดปลั๊กออกด้วยทุกครั้ง นอกจากนี้ การถอดปลั๊กยังเป็นวิธีที่จะช่วยป้องกันการเกิดอัคคีภัยได้อีกด้วย
          วิธีนี้เหมาะกับใคร : ผู้ที่อยู่ในครอบครัวใหญ่ มีคนอยู่รวมกันเป็นจำนวนมาก จะช่วยประหยัดพลังงานไฟฟ้าได้ดี

           เปิดเครื่องปรับอากาศในอุณหภูมิที่เหมาะสม
          หากบ้านไหนที่ต้องการประหยัดค่าไฟฟ้ามากขึ้นควรเปิดเครื่องปรับอากาศที่อุณหภูมิประมาณ 25-28 องศาเซลเซียส หรือเปิดพัดลมควบคู่กันไปเพื่อให้เครื่องปรับอากาศเย็นได้เร็วขึ้น จะช่วยลดการใช้พลังงาน และช่วยประหยัดเงินค่าไฟฟ้าในแต่ละเดือนได้
          วิธีนี้เหมาะกับใคร : ผู้ที่ชื่นชอบการเปิดเครื่องปรับอากาศ 

           เลือกใช้เครื่องใช้ไฟฟ้าที่ติดฉลากเบอร์ 5
          การเลือกเครื่องใช้ไฟฟ้าที่ติดฉลากเบอร์ 5 เป็นอีกหนึ่งวิธีที่ช่วยประหยัดค่าไฟฟ้าแบบสากล เพราะเครื่องใช้ไฟฟ้าเบอร์ 5 จะผ่านการทดสอบประสิทธิภาพว่าสามารถประหยัดพลังงานตามมาตรฐาน กฟผ. และบ่งบอกระดับการใช้ไฟฟ้า รวมถึงข้อมูลเบื้องต้นต่าง ๆ เช่น ประสิทธิภาพของเครื่องใช้ไฟฟ้า ซึ่งจะทำให้สามารถคำนวณค่าใช้ไฟฟ้าคร่าว ๆ ต่อปีได้
          วิธีนี้เหมาะกับใคร : เหมาะกับผู้ที่ต้องการเปลี่ยนเครื่องใช้ไฟฟ้าให้ประหยัดไฟมากขึ้น / ผู้ที่มีการใช้เครื่องไฟฟ้าเป็นจำนวนมาก

           ใช้ไฟจากโซล่าเซลล์
          การใช้พลังงานไฟฟ้าจากโซล่าเซลล์ เป็นอีกหนึ่งทางเลือกที่นิยมกันอย่างแพร่หลาย ซึ่งระบบโซล่าเซลล์เป็นการผลิตกระแสไฟฟ้าจากพลังงานแสงอาทิตย์ ที่สามารถนำมาใช้กับเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านแทนการใช้พลังงานจากการไฟฟ้า ทำให้สามารถใช้ไฟฟ้าได้ฟรีในช่วงเวลากลางวัน หรือช่วงเวลาที่มีแสงอาทิตย์นานสูงสุดถึง 8 ชั่วโมง ประหยัดค่าไฟได้ 30 - 70% (ขึ้นอยู่กับพฤติกรรมและช่วงเวลาการใช้ไฟฟ้า) นอกจากนี้ ยังสามารถเข้าร่วมโครงการขายไฟฟ้าคืนให้กับการไฟฟ้าได้ในราคาหน่วยละ 2.20 บาท เป็นระยะเวลานานถึง 10 ปี ทำให้ในปัจจุบันมีหลายครอบครัวให้ความสนใจเปลี่ยนมาใช้พลังงานโซล่าเซลล์เพิ่มมากขึ้น 
          วิธีนี้เหมาะกับใคร :
          - เหมาะกับผู้ที่ต้องการประหยัดค่าไฟฟ้า หรือลดค่าใช้จ่ายจากการใช้ไฟฟ้า ทั้งในระยะสั้นและระยะยาว
          - เหมาะกับผู้ที่ต้องการหารายได้จากการผลิตไฟฟ้าจากแหล่งธรรมชาติ
          - เหมาะกับผู้ที่ให้ความใส่ใจด้านพลังงานทดแทน เพื่อลดปัญหาโลกร้อนและมลพิษต่าง ๆ


 



 
  
          จากข้อมูลข้างต้นน่าจะทำให้ท่านผู้อ่านได้ทราบแล้วว่า ปัญหาค่าไฟฟ้าแพงเกิดจากสาเหตุอะไร ก็อย่าลืมตรวจสอบเครื่องใช้ไฟฟ้าภายในบ้านให้อยู่ในสภาพพร้อมใช้งาน รวมถึงนำวิธีลดและแก้ปัญหาค่าไฟแพงที่ @จันทรา วุฒิสภาไทย รวบรวมมาให้ ก็น่าช่วยบรรเทาปริมาณการใช้ไฟฟ้าและประหยัดเงินในกระเป๋าของท่านได้บ้าง
 
  


 
 
 
..................................................
ที่มาข้อมูล   
สำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน, สาระน่ารู้เกี่ยวกับค่าไฟฟ้า, สืบค้นเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2568, https://www.erc.or.th

Greenergy Power Innovation, ค่าไฟแพงเกิดจากสาเหตุอะไร, สืบค้นเมื่อวันที่ 21 เมษายน 2568, https://www.greenergythailand.com/th/post/electricity-bill-is-expensive

กรีนพีซ ประเทศไทย, ค่าไฟขึ้นเพราะอะไร?, สืบค้นเมื่อวันที่ 22 เมษายน 2568, https://www.greenpeace.org/thailand/story/24437/climate-renewable-energy-why-electricity-bill-is-rising
ที่มาภาพ 
https://thestandard.co/summer-skyrocketing-electricity-bill

https://www.thairath.co.th/scoop/theissue/2682836

https://www.greenpeace.org/thailand/story/27101/climate-energy-transition-electricity-price-2023

https://www.nksolargroup.com/electricity-bill-is-expensive
เรียบเรียงโดย : นายวราพงษ์ เทพรงค์ทอง  วิทยากรชำนาญการพิเศษ กลุ่มงานผลิตเอกสารเผยแพร่ สำนักประชาสัมพันธ์
นำข้อมูลเข้าสู่ระบบ : นางสาวเยาวภา การะเกตุ เจ้าพนักงานธุรการชำนาญงาน กลุ่มงานผลิตเอกสารเผยแพร่ สำนักประชาสัมพันธ์