คำถามที่พบบ่อย
คำถาม: อยากทราบว่าวุฒิสภามีส่วนเกี่ยวข้องกับกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญหรือไม่ และมีหน้าที่อะไรในขั้นตอนดังกล่าว
คำตอบ:
วุฒิสภามีบทบาทสำคัญในกระบวนการ แก้ไขรัฐธรรมนูญร่วมกับสภาผู้แทนราษฎร โดยรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560
กำหนดให้การแก้ไขรัฐธรรมนูญต้องดำเนินการใน 3 วาระ และต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสองสภา
บทบาทของวุฒิสภาในการแก้ไขรัฐธรรมนูญมีดังนี้:
1.พิจารณาร่วมในกระบวนการสามวาระ
3.กรณีแก้ไขบางเรื่อง เช่น หมวดเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์หรือรูปแบบของรัฐ จะต้องจัดให้มีการออกเสียงประชามติจากประชาชนด้วย
กำหนดให้การแก้ไขรัฐธรรมนูญต้องดำเนินการใน 3 วาระ และต้องได้รับความเห็นชอบจากทั้งสองสภา
บทบาทของวุฒิสภาในการแก้ไขรัฐธรรมนูญมีดังนี้:
1.พิจารณาร่วมในกระบวนการสามวาระ
- วาระแรก: รับหลักการของร่างแก้ไข
- วาระที่สอง: พิจารณารายมาตรา
- วาระที่สาม: ลงมติเห็นชอบร่างฉบับเต็ม
3.กรณีแก้ไขบางเรื่อง เช่น หมวดเกี่ยวกับพระมหากษัตริย์หรือรูปแบบของรัฐ จะต้องจัดให้มีการออกเสียงประชามติจากประชาชนด้วย
คำถาม: อยากทราบว่าใครเป็นประธานวุฒิสภาในปัจจุบัน และมีหน้าที่อะไรบ้างในกระบวนการทำงานของวุฒิสภา
คำตอบ:
ประธานวุฒิสภา เป็นผู้ดำรงตำแหน่งสูงสุดในวุฒิสภา มีบทบาทสำคัญในการควบคุมการประชุมและดำเนินกิจการของวุฒิสภา
ให้เป็นไปอย่างเรียบร้อยตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และข้อบังคับการประชุม
บทบาทของประธานวุฒิสภา ได้แก่:
1.ทำหน้าที่ควบคุมการประชุมวุฒิสภาให้เป็นไปตามระเบียบ
2.เป็นผู้แทนวุฒิสภาในการติดต่อกับหน่วยงานภายนอก
3.ลงนามในหนังสือที่เป็นทางราชการของวุฒิสภา
4.มีอำนาจเรียกประชุมวุฒิสภาและกำหนดวาระการประชุม
5.หากดำรงตำแหน่ง ประธานรัฐสภา ด้วย จะมีบทบาทร่วมในการประชุมร่วมของรัฐสภา เช่น การเลือกนายกรัฐมนตรี หรือการพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญ
ให้เป็นไปอย่างเรียบร้อยตามรัฐธรรมนูญ กฎหมาย และข้อบังคับการประชุม
บทบาทของประธานวุฒิสภา ได้แก่:
1.ทำหน้าที่ควบคุมการประชุมวุฒิสภาให้เป็นไปตามระเบียบ
2.เป็นผู้แทนวุฒิสภาในการติดต่อกับหน่วยงานภายนอก
3.ลงนามในหนังสือที่เป็นทางราชการของวุฒิสภา
4.มีอำนาจเรียกประชุมวุฒิสภาและกำหนดวาระการประชุม
5.หากดำรงตำแหน่ง ประธานรัฐสภา ด้วย จะมีบทบาทร่วมในการประชุมร่วมของรัฐสภา เช่น การเลือกนายกรัฐมนตรี หรือการพิจารณาแก้ไขรัฐธรรมนูญ
คำถาม: วุฒิสภามีอำนาจในการถอดถอนนักการเมืองหรือไม่? กระบวนการดำเนินการเป็นอย่างไร?
คำตอบ:
วุฒิสภามีอำนาจในการ พิจารณาถอดถอนผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง หากได้รับรายงานจากองค์กรตรวจสอบ เช่น
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ว่าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวกระทำผิดจริยธรรมอย่างร้ายแรง
ขั้นตอนโดยสรุปมีดังนี้:
1. เริ่มต้นจากรายงานของ ป.ป.ช. หรือกรณีที่มีการกล่าวหาอย่างมีหลักฐานชัดเจน
2. เสนอเรื่องเข้าสู่วุฒิสภา เพื่อพิจารณา
3. วุฒิสภาลงมติด้วยเสียงไม่น้อยกว่า 3 ใน 5 ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่
4. หากมติถอดถอนผ่าน บุคคลนั้นจะพ้นจากตำแหน่ง และอาจถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งในระยะเวลาที่กำหนด
หมายเหตุ: อำนาจในการถอดถอนของวุฒิสภาเป็นกลไกสำคัญในการป้องกันการใช้อำนาจโดยมิชอบ และสร้างความโปร่งใสในแวดวงการเมืองไทย
คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ว่าผู้ดำรงตำแหน่งดังกล่าวกระทำผิดจริยธรรมอย่างร้ายแรง
ขั้นตอนโดยสรุปมีดังนี้:
1. เริ่มต้นจากรายงานของ ป.ป.ช. หรือกรณีที่มีการกล่าวหาอย่างมีหลักฐานชัดเจน
2. เสนอเรื่องเข้าสู่วุฒิสภา เพื่อพิจารณา
3. วุฒิสภาลงมติด้วยเสียงไม่น้อยกว่า 3 ใน 5 ของจำนวนสมาชิกทั้งหมดเท่าที่มีอยู่
4. หากมติถอดถอนผ่าน บุคคลนั้นจะพ้นจากตำแหน่ง และอาจถูกเพิกถอนสิทธิสมัครรับเลือกตั้งในระยะเวลาที่กำหนด
หมายเหตุ: อำนาจในการถอดถอนของวุฒิสภาเป็นกลไกสำคัญในการป้องกันการใช้อำนาจโดยมิชอบ และสร้างความโปร่งใสในแวดวงการเมืองไทย
คำถาม: วุฒิสภาแตกต่างจากสภาผู้แทนราษฎรอย่างไร?
คำตอบ:
สภาผู้แทนราษฎร (สภาล่าง) มาจากการเลือกตั้งโดยประชาชน ทำหน้าที่เสนอและพิจารณาร่างกฎหมายในระดับต้น ส่วนวุฒิสภา (สภาสูง) ไม่มีอำนาจเสนอร่างกฎหมาย แต่มีหน้าที่ “กลั่นกรอง” และ “ตรวจสอบ” การทำงานของฝ่ายนิติบัญญัติและบริหาร
คำถาม: อยากทราบว่าหนึ่งในอำนาจของวุฒิสภาคือการให้ความเห็นชอบบุคคลเข้าสู่ตำแหน่งองค์กรอิสระ เช่น กรรมการ ป.ป.ช. ผู้ตรวจการแผ่นดิน ฯลฯ ซึ่งกระบวนการเป็นอย่างไร
คำตอบ:
วุฒิสภามีหน้าที่ “ให้คำแนะนำหรือความเห็นชอบ” บุคคลที่จะดำรงตำแหน่งในองค์กรอิสระตามที่รัฐธรรมนูญกำหนด เช่น ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ผู้ตรวจการแผ่นดิน กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ หรือกรรมการ ป.ป.ช.
หลังจากกระบวนการคัดเลือกผ่านคณะกรรมการสรรหา วุฒิสภาจะมีมติเลือกผู้เหมาะสม ก่อนส่งสำรองพระบรมราชโองการฯ เพื่อแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ
หลังจากกระบวนการคัดเลือกผ่านคณะกรรมการสรรหา วุฒิสภาจะมีมติเลือกผู้เหมาะสม ก่อนส่งสำรองพระบรมราชโองการฯ เพื่อแต่งตั้งอย่างเป็นทางการ